فضيل گويد: امام باقر يا امام صادق عليهما السّلام فرمود: «هر كس مقام ما را ادّعا كند- يعنى امامت را- او كافر است يا شايد فرمود: مشرك است».

 مالك بن اعين جهنى گفته است: از امام باقر عليه السّلام شنيدم مى‏فرمايد: «هر پرچمى پيش از قيام قائم عليه السّلام برافراشته شود پرچمدار آن طاغوت است».

(باز از طريق ديگرى نقل شده كه) مالك بن أعين جهنى گفته است: از امام باقر عليه السّلام شنيدم كه مى‏فرمايد: «هر پرچمى پيش از قيام قائم عليه السّلام برافراشته شود- يا شايد فرموده بدر آيد- پرچمدار آن طاغوت است».

 فضيل بن يسار گويد: از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه مى‏فرمايد: «هر كس‏ خروج كرده و مردم را به سوى خود فرا خواند در صورتى كه كسى در ميان مردم باشد كه از او برتر است پس چنين شخصى گمراه و بدعت‏گذار است [و هر كه ادّعاى امامت از جانب خدا كند و واقعا امام نباشد او كافر است.

چه خواهد شد اكنون اى كاش مى‏دانستم حال كسى كه مدّعى امامت و پيشوائى امامى باشد كه از جانب خدا نيست، نه نصى براى پيشوائى او است و نه او خود شايسته امامت است، و نه اهليّت اين مقام را دارد چگونه خواهد بود پس از اين گفته ائمّه عليهم السّلام كه: سه كس هستند كه خداوند به آنان نظر نمى‏افكند و عبارتند از: كسى كه ادّعا كند امام است و امام نباشد و كسى كه امامت امام بر حقّى را انكار كند و كسى كه پندارد آن دو نفر ياد شده بهره‏اى از اسلام دارند. و نيز پس از اين كه آن معصومين عليهم السّلام براى مدّعى اين جايگاه و مرتبه و براى چنين كسى كه آن را ادّعا كند كفر و شرك را مسلّم داشته‏اند، از اين دو و از كوردلى به خدا پناه مى‏بريم، اما مردم هر چه به سرشان آمده تنها ناشى از كم آشنائى آنان با روايت و فهم و درايت از اهل بيت عصمت و رهبران است، از خداى عزّ و جلّ افزونى فضل او را مى‏خواهيم، (فضل خويش را بر ما بيشتر گرداند) و اينكه موادّ احسان و دانش خود را از ما قطع نكند، و ما نيز- همچنان كه خداى عزّ و جلّ پيامبر خود را در كتابش ادب آموخته- مى‏گوئيم: پروردگارا به رحمت و احسانت دانش ما را بيفزا، و آنچه را كه بدان بر ما منّت نهاده‏اى پا برجا و ثابت بدار: و آن را امانت و عاريه شده (موقّتى و ناپايدار) قرار مده‏.

                        غيبت نعمانى-ترجمه غفارى، ص: 163

پاسخ امام حسن مجتبی علیه الصلاه و السلام به سوالات خضر نبی

تفسير آياتى از قرآن كريم در بيان امام صادق عليه السّلام‏

ابراهيم بن أبى زياد كرخى گويد: «بر امام صادق عليه السّلام وارد شدم و در خدمت آن حضرت نشسته بودم ابو الحسن موسى (فرزند او) كه در آن زمان پسر بچه‏اى بود وارد شد، من برخاستم و او را بوسيدم و نشستم امام صادق عليه السّلام به من فرمود: اى ابراهيم بدان كه پس از من او امام تو است، آگاه باش كه در رابطه با او گروههائى بدون شكّ به هلاكت خواهند رسيد و عده‏اى ديگر نيك بختى و بهروزى خواهند يافت، پس خدا قاتل او را لعنت كند و عذاب روحش را دو چندان كند، به هوش باش كه خداى عزّ و جلّ بهترين مردم روى زمين در زمان وى را از صلب او پديد خواهد آورد كه با جد خويش همنام است و وارث علم او و احكام او و قضاوتهاى اوست، او سرچشمه امامت و سرآمد حكمت است، خود كامه سركش فلان خاندان (بنى عبّاس) پس از اينكه شگفتيهاى كم سابقه‏اى از وى سر مى‏زند از روى حسد او را خواهد كشت. با وجود اين خداوند كار خود را به پايان مى‏رساند اگر چه مشركان آن را ناخوش دارند، خداوند در پى آن تا دوازده امام راه يافته را از صلب او پديد خواهد آورد كه آن را به كرامت خود مخصوص گردانيده و به منزلگه قدس خويش فرودشان آورده است، آن كس كه چشم به راه دوازدهمين (امام) است [كه شمشير خود را بر كشيده و در پيشگاه او آماده باشد] همچون كسى است كه شمشير خود را در ركاب رسول‏ خدا صلّى اللَّه عليه و آله از نيام بركشيده از آن حضرت دفاع نمايد. در اين وقت مردى از هواداران بنى اميّه از در وارد شد و در نتيجه رشته آن سخن قطع شد، پس از آن من يازده بار ديگر به خدمت امام صادق عليه السّلام مراجعه كردم، به اميد اينكه حضرت آن سخن را به پايان برد ولى موفّق نشدم (كه پايانش را بشنوم) تا دومين سال كه بر آن حضرت وارد شدم، او نشسته بود و فرمود: اى ابراهيم او همان كسى است كه پس از دوران فشارى شديد و بلائى طولانى و ستمگرى و بيم و هراس، از شيعه خويش اندوه و گرفتگى را مى‏گشايد، پس خوشا بحال كسى كه آن زمان را دريابد، اى ابراهيم براى تو همين بس است. ابراهيم كرخى گويد: هيچ ره آوردى كه براى من بيش از اين مايه شادى دلم و روشنى ديده‏ام باشد (از آن سفر) با خود باز نياوردم‏.

                        غيبت نعمانى-ترجمه غفارى، ص: 130

زيد شحّام گويد: به امام صادق عليه السّلام عرض كردم: ميان حسن و حسين كدام يك برتر از ديگرى است؟ فرمود: «همانا برترى اوّلين فرد ما با برترى آخرين فرد ما بهم پيوند مى‏يابد و فضل آخرين فرد ما با فضل اوّلين فرد ما پيوستگى دارد، پس همگى داراى فضل‏اند، زيد گويد: به آن حضرت عرض كردم: فدايت شوم پاسخ را برايم باز بفرمائيد [بيشتر شرح بدهيد] به خدا قسم من جز به منظور پى‏جوئى حقّ از شما سؤال نمى‏كنم، امام فرمود: ما از شجره‏اى هستيم كه خداوند همه ما را از يك گل آفريد، برترى ما از جانب خدا و علم ما (موهبتى) از نزد خداوند است، ما امانتداران خدا بر آفريدگان او هستيم و فراخوانندگان به دين او و پرده‏داران (واسطه) ميان او و مخلوق او هستم، اى زيد آيا مى‏خواهى بيشتر برايت بگويم؟ عرض كردم: بلى، پس آن حضرت فرمود: ما از حيث آفرينش يكسانيم، و دانش و فضل ما يكسان است، و همه ما نزد خداى عزّ و جلّ يكى هستيم، من عرض كردم: مرا از شمارتان آگاه كنيد، فرمود: ما دوازده تن‏ بدين گونه (اشاره با دست به صورت دائره) از آغاز آفرينش گرداگرد عرش پروردگارمان قرار داشته‏ايم، نام اوّلين فرد ما محمّد و نفر ميانه محمّد، و آخرين فرد ما نيز محمّد است‏.

                        غيبت نعمانى-ترجمه غفارى، ص: 124